| 12 October 2010
De dollar en oud worden, het lijkt hetzelfde proces te zijn. Al van in mijn twintiger jaren zeg ik geregeld: “oud worden, doe je als je jong bent”. Nu geeft mijn vrouw deze woorden door aan mijn dochter. Het heeft voorlopig weinig effect op haar levenshouding.
Hoewel je soms door een ongeval een plotse dood kan sterven, worden de meeste mensen oud. Wij, mensen, kunnen het verouderingsproces enkel vertragen, niet tegen houden.
Een centrale bank én de overheid samen kunnen het verouderingsproces van hun munt tegenhouden, zelfs omkeren in een verjongingskuur. Daartoe zijn er aantal wondermiddeltjes voorhanden.
Het belangrijkste wondermiddeltje is de beheersing van de overheidsschulden door middel van een doordacht beleid in verband met de overheidsuitgaven. Aangezien de overheid de grootste economische factor is, zal zijn beleid ook de grootste invloed hebben.
Het tweede middeltje is geldhoeveelheid beheersen. In de praktijd betekent dit dat privé-krediet enkel op een verantwoorde wijze wordt verstrekt. Vroeger was er het adagio dat je enkel krediet kon krijgen als je het niet nodig had. Jammer, maar dat moet terugkeren. Krediet toestaan voor de aankoop van paar sportschoenen, is het begin van het einde. Hypothecair krediet waarbij de gevolgen zich pas vijf jaar later manifesteren, is het einde van het begin. Hoe controversieel het ook klinkt, als geld een zaak van de overheid is, waarom is krediet geen zaak van de overheid, maar van privé-instellingen, die zich zo ver wagen dat moeilijkheden niet kunnen uitblijven?
Het derde middeltje is het mogelijk maken van economische activiteit. Volgend grapje maakt het duidelijk, maar is al lang achterhaald, vrees ik. Een Amerikaan en een Vlaming wedden wie het eerst een huis kan bouwen. Exact een jaar later krijgt de Vlaming bericht dat de Amerikaan zal verhuizen. De Vlaming antwoord “Nog vijf papieren en zeventien officieële stempels en ik kan de eerste steen leggen.”
Hoe wil je @#^{}$* de economie bloeiend houden, als je ze verstikt met veel te veel regeltjes?
Een volgend wondermiddeltje is de onderliggende waarde van je munt. Hoe kan je het waar maken dat een waardeloos papiertje, kunstig bedrukt met inkt, zo’n grote waarde krijgt? Enkel en alleen, omdat mensen de kunstmatige waarde van het papiertje als “echt” ervaren. Waarom heeft iedereen een radio gekocht? Omdat er radio-uitzendingen zijn die mensen willen horen. De radio-uitzendingen zijn de onderliggende waarde, waardoor het radiotoestel een “echte” waarde krijgt. Ooit heeft de bevolking belasting betaald op het bezit van een radio. Dezelfde redenering kan je doortrekken voor een GPS bijvoorbeeld.
De onderliggende waarde van een munt kan uit tastbare en niet-tastbare waarden bestaan. Een radio-uitzending was voor de gewone man gedurende generaties niet tastbaar. Een niet-tastbare onderliggende waarde van geld zou kunnen zijn dat je het kan opsparen, zonder angst dat je er later minder mee kan doen dan nu. Edelmetalen in bezit van de overheid zijn dan weer voorbeelden van tastbare waarden.
Eigenlijk moet de overheid even creatief worden als sjageraars in verband met het creëren van tastbare en niet-tastbare waarden. Elke grondstof kan een tastbare waarde zijn, elke ontwikkeling van geavanceerde kennis een niet-tastbare.
Dat brengt ons bij weer een fantastisch wondermiddeltje: het menselijke brein. Zorg dat je slimste mensen blijven. In de zestiende eeuw ontvluchtten de slimste mensen het tegenwoordige Vlaanderen, om zich te vestigen in het huidige Nederland. Dat gebeurde door de godsdienstoorlogen. Niet geheel toevallig was dat de start van de grootste economische bloeiperiode van Nederland. Het is niet moeilijk één van de oorzaken daarvan te begrijpen. Het aantal slimme mensen in het land verdubbelde op een heel korte periode.
Dat toont aan dat je eigenlijk verder moet denken dan je neus lang is, behalve dan als je Sidonia uit de Suske-en-Wiske-boekskes zou zijn. Dat komt omdat het één met het andere is verbonden.
Dat is ook de reden waarom een munt kan “oud” worden. Beetje per beetje kan je het toedienen van de wondermiddeltjes verminderen of vervangen door het toedienen van vergif. Niemand die het merkt, tot er zoveel gif in het muntstelsel zit, dat een ontgiftingsproces en het toedienen van de wondermiddeltjes, zoveel pijn doet, dat je liever blijft gif nemen tot je er bij neer valt.